Đừng vì bài văn điểm cao cho đạt các kết quả thi đua “đẹp” mà bắt trẻ chẳng thực, lại triệt tiêu cái riêng (có thể rất độc đáo) của các em! TRÚC GIANG (Q. Cho nên, tôi nghĩ rằng tốt hơn hết là vẫn viết thực, tả chân - đương nhiên không phải cái thực quá trần trụi, quá tự nhiên - và đừng quá bay bổng, quá “đẹp” so với cái thực tại đang có. Tôi thấy rằng đến đây việc học văn đã trở thành khó khăn rồi. Buổi tối ở nhà em buồn tẻ thì cứ để em tả như thế và cũng đừng chê em sao không biết mường tượng.
Em không có (hoặc không biết) ông bà thì đừng bắt em tả ông bà, có thể để em tả người khác, nhất là người nào em yêu quý, kính trọng. Viết văn để tránh vô hồn thì phải thể hiện những hình ảnh sinh động với âm thanh, màu sắc, hình khối, miêu tả bằng những từ tượng thanh, tượng hình.
HCM). 3, TP. Thì bây giờ nhiều phụ nữ “lên chức” bà ở tuổi 60 vẫn còn trẻ và khỏe mạnh thì tả thế nào để không bị cái “mặc định” đó chưng? đề nghị tả cô giáo mà cô hay quát nạt, thiếu tình cảm, không quan tâm đến học sinh thì biết tả thế nào cho vừa hay mà vừa không làm cô phật ý? Hay tả buổi tối ở gia đình thì với một số em ba má ly tán hoặc đi làm đến khuya mới về, lấy đâu không khí gia đình để tả một cách êm ấm?.
Ngay như thí dụ của cô giáo con tôi (may mà sân trường con tôi đang học có mấy tán cây me tây cổ thụ, thường có hoa tím phơn phớt, nhìn từ lầu hai có thể thấy rất rõ), nếu những trường không có tán cây thì biểu lộ thế nào đây? Đã không có cây thì không có lá, không có hoa, cũng chẳng có tiếng chim, nếu đề nghị các em viết cho sinh động thì khác nào bảo các em “tả dối”, phải hình dong? Cũng như vậy, đề nghị tả ông bà, mà nhiều em không sống gần ông bà, hi hữu mới gặp, không có nhiều hình ảnh, xúc cảm thì tả thế nào cho sinh động? Hoặc thỉnh thoảng được “mặc định” rằng bà (nội hoặc ngoại) tóc bạc da mồi, nhai trầu bõm bẽm, hay ngồi xâu kim may vá.
Ngẫm kỹ lại, với học sinh tiểu học, yêu cầu viết tập làm văn cho sinh động chắc không phải hình dung mà phải ghi lại, biểu đạt lại những gì có thực trong cuộc sống mà các em thấy, các em biết. Hồi đi học, tôi thích môn văn, sau này cũng có viết, nên căn bản nhất trí với gợi ý của cô giáo. Sự giả tạo đó có nhẽ lâu ngày sẽ khiến sự yêu thích học văn của học trò giảm đi, khả năng viết văn của học trò kém đi, trừ những em có khả năng đặc biệt, có thể phát huy sự hình dong đó thành hư cấu văn học.
Sân trường chỉ có một cây bàng thì chỉ nên tả một cây bàng, nhưng nên gợi ý cho trẻ nhìn màu lá úa đỏ vào những ngày cuối năm hay những hoa trắng lí tí vào mùa mưa, hay cái dáng lừng lững hiên ngang của nó, chứ đừng yêu cầu trẻ tả thành cây khác.
Như vậy, trong nhiều trường hợp, các em phải viết theo bài mẫu, theo gợi ý của tía, theo sự tưởng tượng mà không có thật.
